Waylo weeyo
- diahammadi

- Dec 6, 2019
- 1 min read
Leydi ndi ngonɗem e dow mum ndi woni ko e dogdu e yiiloo-bangoo mbo en tinata, kono en ceeraani e yiide batte ɗeen dille, Leydi wanngatoo naange haa arta ɗo wonnoo ko e balɗe 365.25, ko oon dummunna woni hitaande, yiiloo banngoo timmuɗo woni ñalawma kuurɗo, hono jamɗe 24 (24heures).
Hol batte ɗe njiyeten e ɗeen dille ?
Yahdu naange : ko batte yiiloo-banngoo Leydi tan, nji'en a nge fuɗa, nge seeka kammu, nge muta natten nge yiide tawa ng wirni men tan,
Waylo-weeyo ko batte banngagol Ngaawe (Leydi) e naange, e wuuraade guurtol jirlol( axe de rotation) mayri rewo-worgowol fotde 23° e dow dingiral tagopeeje (plan écliptique), wonan'de gonɗo e leydi naange ina ummoo rewo feccita peccol roondoo worgo, heen bannge kala ko maa yottoo ceɓɓetol ( rewo walla worgo) nde arta, nge waɗata ɗuum ko e nder hitaande.
Kala nde Naange tiimi e hoore beƴ, nguleeki heewa e oon nokku, ceeɗu ara.
Waylo-weeyooji ɗi ko ni njahrata:
1- Naange tolnotoo peccol ko 20 walla 21 Mbooy (mars), tumbude rewo wona e demminaare, worgo wona e ndunngu.
2- Naange tolnotoo ceɓtol-naange rewo ko 20 walla 21 morso ( juin), tumbude rewo wona e ceeɗu, worgo wona e dabbunde
3- Naange tolnotoo peccol, laawol goɗngol ko 22 walla 23 yarkomaa (septembre), tumbude rewo wona e ndunngu, worgo wona e demminaare
4- Naange tolnotoo ceɓtol-naange worgo ko 21 walla 22 bowte ( décembre), tumbude rewo wona e dabbunde, worgo wona e ceeɗu.
Sahaaji ɗi lom-lomtondirat tan e tumbuɗe rewo walla worgo.
Kiɗol Hammadi Jah
26-12-2013



Wuur! Cellaa! Ko juuti 150 hitaande seydi a weltinii fittaande am e ɓernde am❣️
Jaawo Jah a jaaraama engol galɗitingol ɗemmgal Pulaar-fulfulde, nde tanwnoo alɗitinde ko alɗuno, ina weli sanne, kono heerorii kaan mbaawka giɗli tan, ko nelaaɓe ɓe Geno suɓii, ngam yottinde ngal nulal malu faade e leñol fulɓe laawol Pulaagu. A jaaraama seydi Jah aan ko e ɓeen suɓaaɓe njeye-ɗaa. Wuur! cellaa! kokojuuti150